..:::وبلاگ تخصصی آموزش ودانلود نرم افزار:::..

پنجشنبه 31 خرداد ماه سال 1386

تروجانی که فیلمبرداری می‌کند


به گزارش شرکت نرم‌افزاری پاندا، یک تروجان خطرناک جدید به نام Banbra.DCY روی اینترنت و به‌ویژه روی سایت‌های کشور برزیل مشاهده شده است که از پیچیده‌ترین مکانیزم‌ها برای جاسوسی، سرقت اطلاعات، و نفوذ به کامپیوتر کاربران استفاده می‌کند.
سرویس خبر نشریه عصر شبکه - به گزارش شرکت نرم‌افزاری پاندا، یک تروجان خطرناک جدید به نام Banbra.DCY روی اینترنت و به‌ویژه روی سایت‌های کشور برزیل مشاهده شده است که از پیچیده‌ترین مکانیزم‌ها برای جاسوسی، سرقت اطلاعات، و نفوذ به کامپیوتر کاربران استفاده می‌کند. این تروجان با نصب روی کامپیوتر، یک صفحه کلید مجازی از صفحه کلید سخت‌افزاری کامپیوتر در سرویس‌های پشت زمینه ویندوز می‌‌سازد. این صفحه کلید مجازی، یک برنامه Keylogger است و تمام فعالیت‌های صورت گرفته روی صفحه کلید را ثبت می‌کند. پس از این مرحله، تروجان Banbra.DCY از این صفحه کلید مجازی فیلمبرداری می‌کند و فایل آن را به آدرس نفوذگر ارسال می‌نماید. تروجان مورد نظر به گونه‌ای تنظیم شده است که در هنگام ورود کاربران به سایت‌های آنلاین بانک‌های الکترونیکی فعال می‌شود و کلیدهایی را که کاربر فشار می‌دهد، فیلمبرداری می‌کند. فرمت فایل تصویری این تروجان avi است.

پنجشنبه 31 خرداد ماه سال 1386

گذری بر تاریخچه ویروس‌های کامپیوتری‌

اشاره :
قریب به بیست سال است که واژه <ویروس کامپیوتری> بر سر زبان‌هاست. این واژه بیانگر برنامه‌هایی است که به منظور خرابکاری به تکثیر خود می‌پردازند. ویروس‌ها در اوایل سال 1986 وارد جهان پی‌سی شدند و اولین آن‌ها Brain نام داشت (هر چند قبل از آن، این گونه برنامه‌ها در کامپیوترهای اپل دیده شده بودند). ویروس Brain، که به دست دو برنامه‌نویس به نام‌های Basit و Amjad ساخته شد، از نوع ویروس‌های boot بود. این ویروس‌ها، هنگامی فعال می‌شدند که کامپیوتر با یک فلاپی‌دیسک آلوده در درایوA: راه‌اندازی می‌شد (زمانی را به یاد آورید که فلاپی دیسک واقعاً فلاپی بود؛ یعنی انعطاف‌پذیری داشت. Brain (بعد از آلوده کردن کامپیوتر، سایر فلاپی‌هایی را که در درایو آن کامپیوتر گذاشته می‌شدند نیز آلوده می‌کرد. ویروس Brain، که به C) Brain) نیز معروف است، اولین ویروس <نهان> نیز بود؛ یعنی کاربر متوجه نمی‌شد دیسکت آلوده شده است. این ویروس خیلی سریع پخش نشد و خیلی هم زیان‌آور نبود، اما آغازگر دوره‌ای شد که در آن سایر ویروس‌ها، کرم‌ها و بدافزارها به طور فزاینده‌ای رشد کردند. از آن زمان تاکنون، ویروس‌های کامپیوتری دچار تغییر و تحول بسیاری شده‌اند. در این مقاله، روند رشد ویروس‌ها را طی این بیست سال مرور می‌کنیم.

منبع: اینفورمیشن ویک‌

در اواخر دهه 1980، ویروس‌های زیادی به تقلید از Brain، که راه را به خرابکاران نشان داده بود، پدیدار شدند. سیستم‌عامل داس مایکروسافت هم، که هیچ حفاظی نداشت، کار را آسان کرده بود. طولی نکشید که تعداد ویروس‌های کامپیوتری به صد عدد رسید (امروزه این تعداد نزدیک به سیصد هزار است).

ویروس یا کرم‌

منظور از <ویروس> در این مقاله هر برنامه‌ای است که به تکثیر خود می‌پردازد. اما به لحاظ فنی، ویروس از واسطه‌های ذخیره‌سازی کامپیوتر (نظیر هارددیسک، فلاپی‌دیسک، حافظه‌کارتی و...) برای انتقال خود استفاده می‌کند، ولی <کرم> واسطه‌های بیرونی، نظیر اتصال اینترنت یا سرور شبکه را برای انتقال به کار می‌گیرد. به علاوه، ویروس برای انتشار خود به هر حال به مداخله کاربر محتاج است، اما کرم می‌تواند بدون کمک کاربر نیز منتشر شود.
همچنین اصطلاح <بدافزار> به هر نرم‌افزاری اطلاق می‌شود که با نیتی بدخواهانه تهیه شده باشد. از قبیل: ویروس، کرم، تروجان، جاسوس‌افزار، روتکیت، و ... .

ویروس Lehigh، که در سال 1987 در دانشگاه Lehigh پنسیلوانیا ساخته شد، اولین ویروسی بود که فایل‌های اجرایی، به طور مشخص فایل command.com، را هدف قرار می‌داد. اولین ویروسی که هم فایل‌های exe و com را آلوده ‌می‌کرد در سال 1987 ساخته شد که در تاریخی مشخص کد مخرب خود را فعال می‌کرد. پس از این ویروس، چند ویروس دیگر از همین نوع به وجود آمدند. ویروس Cascade (سال 1988) اولین ویروس رمزگذاری شده بود که به آسانی حذف نمی‌شد.

اولین کرمی که به طور گسترده در اینترنت پراکنده شد، Morris بود که رابرت تی موریس در سال 1988 آن را منتشر کرد. موریس در آن زمان دانشجوی دانشگاه Cornell بود و حالا استاد دانشگاه MIT است. موریس مدعی بود این کرم را صرفاً برای تمرین و با هدف محاسبه بزرگی اینترنت به وجود آورده است، اما نتیجه این شد که کرم مزبور فراتر از آن چه انتظار می‌رفت، پراکنده شد و بسیاری از کامپیوترها را در چند نوبت آلوده کرد. کامپیوترهایی که گرفتار این کرم می‌شدند (ماشین‌های یونیکسی)، به قدری کند می‌شدند که عملاً قابل استفاده نبودند.

با فعال شدن <کتابخانه‌های تولید ویروس> (موسوم به VLC) در سال‌های آغازین دهه 1990، جهان کامپیوتر شاهد ظهور اولین موج تولید انبوه ویروس‌های کامپیوتری شد. اعضای باشگاه‌های خرابکاری می‌توانستند کد ویروس‌ها را از این مراجع دریافت نمایند و با اندکی دستکاری، بدون نیاز به دانشی خاص یک ویروس تولید کنند. خوشبختانه،VLCها منجر به تولید ویروس‌هایی شدند (چون Kinison ،Donatello ،Earthday ،Genocide و Venom) که اشکالات فنی آن‌ها مانع از پخش شدنشان در سطح وسیع می‌شد.

تعدادی از ویروس‌های VLC از طبقه ویروس‌های <الحاقی> بودند؛ یعنی کد سرایت‌دهنده خود را به برنامه هدف الحاق می‌کردند. بعضی دیگر از طبقه <همراه> بودند. یعنی همراه با برنامه مورد هدف به اجرا درمی‌آمدند؛ بدون این که تغییری در برنامه ایجاد کنند. بعضی ویروس‌های دیگر هم سکتور بوت را تخریب می‌کردند و بعضی دیگر فایل‌های اجرایی را.

ویروس‌ها هوشمندتر می‌شوند
یکی از جالب‌ترین پیشرفت‌ها در ویروس <خوددگردیسی> (self-mutating) آن‌ها بود (که به <چندریختی> یاpolymorphic نیز معروف است). از آنجا که برنامه‌های ضدویروس برای پیدا کردن ویروس‌ها به دنبال قطعات کوچک و قابل شناسایی ویروس‌های شناخته شده می‌پردازند، ویروس‌های خوددگردیس سعی می‌کنند با تغییر الگوهای شناخته شده خود به هنگام تکثیر، مانع شناسایی توسط نرم‌افزارهای <ساده> ضدویروسی شوند. سیستمی که ویژگی خوددگردیسی را به ویروس‌ها می‌داد، بر اساس دو موتور DAME (سرنام Dark Avenger's Mutating Engine) و MtE (سرنام Mutating Engine) عمل می‌کردند، که در فاصله سال‌های 1991 و 1992 رواج داشتند.

برنامه‌نویسان نرم‌افزارهای ضد ویروس برای مقابله با این تهدیدات، کافی بود توجه داشته باشند که حتی کوچک‌ترین بخش کد ویروس می‌تواند شاخصه‌های موروثی یک ویروس را آشکار کند. با ظهور یک متدولوژی جدید ضد ویروسی به نام <برنامه مقلد> (emulator program)، شناسایی ویروس‌های خود دگردیس بسیار آسان شد.

برنامه مقلد طوری عمل می‌کند که گویی دارد یک برنامه را به اجرا در می‌آورد و بدین ترتیب ویروس را تحریک می‌کند، اما در عمل گوش به زنگ است تا ببیند ویروس چه عملی انجام می‌دهد و کد آن را در <گودالی> می‌ریزد که فقط در حافظه وجود دارد. بنابراین، ویروسِ مخفی شده آشکار می‌شود؛ بدون این که کد آن واقعاً به اجرا درآید.

و بدین ترتیب رقابتی میان دو طیف ویروس‌سازان و ضدویروس‌سازان آغاز شد. هر حرکت ویروس‌سازان با عکس‌العمل جامعه ضدویروس خنثی می‌شد. نتیجتاً ویروس‌سازان تصمیم می‌گرفتند دفعه بعد هوشمندانه‌تر عمل کنند و این یعنی پیچیده‌تر شدن ویروس‌ها. و هر چه پیچیده‌تر، پراشکال‌تر و شکننده‌تر.

اولین ویروسی که توجه عموم مردم را برانگیخت، در سال 1992 جهان کامپیوتر را مورد هدف قرار داد. این ویروس خوفناک، Michelangelo (میکل‌آنژ) نام داشت و طوری تنظیم شده بود که در ششم مارس هر سال (روز تولد این نقاش دوره رنسانس) فعال می‌شد. ویروس در سطح وسیع پراکنده ‌شد و در مسیر خود هر کامپیوتری را که می‌دید، هارد دیسکش را پاک می‌کرد.

وسعت پراکندگی ویروس بسیار زیاد بود، اما کوچک‌تر از آن چیزی شد که انتظار می‌رفت. به اعتقاد برخی کارشناسان، سر و صدایی که رسانه‌ها بر سر این ویروس به پا کردند باعث شد که بسیاری از سازمان‌ها از هر طریقی که می‌توانند جلوی ویروس را بگیرند و مانع از گسترش آن شوند.

گذشته از این، (میکلآنژ) اولین ویروسی بود که توانست بر مشکل فرمت‌های چندگانه فلاپی دیسک‌ها فائق آید. قبل از میکلآنژ، ویروس‌ها می‌توانستند فقط دیسکی را آلوده کنند که فرمت آن همان فرمتی باشد که سورس ویروس روی آن نوشته شده بود (یعنی 360K ،720K یا بقیه فرمت‌ها). آلوده کردن فلاپی با هر فرمت در واقع ترفند تازه‌ای بود که میکلآنژ به بقیه نشان داد.

وقتی نسل فلاپی‌دیسک‌ها کم‌کم رو به زوال نهاد، ویروس‌هایی که برای انتقال خود از این واسطه استفاده می‌کردند نیز منسوخ شدند. در عوض، اینترنت به رسانه انتقال ویروس تبدیل شد؛ اینترنتی که فراگیر شده بود و هر کس با یک مودم می‌توانست به آن دسترسی داشته باشد.

شوخی‌های ویروسی‌

زمانی که گسترش ویروس‌ها به حدی رسید که عموم مردم نسبت به آن‌ها حساس شدند، برخی از کاربران شرور، این حساسیت مردم را دستاویزی قرار دادند برای شوخی با مردم و ایجاد مزاحمت. این افراد، ایمیل‌هایی را می‌فرستادند که نسبت به خطرات ویروسی هشدار می‌داد که اساساً وجود نداشت. یکی از مشهورترین این شوخی‌ها، Good Times بود که بخشی از متن آن از این قرار بود: <ویروسی در شبکه AOL وجود دارد که از طریق ایمیل منتقل می‌شود. اگر نامه‌ای با عنوان Good Times دریافت کردید، به هیچ وجه آن را باز نکنید. این نامه حاوی ویروسی است که هارد دیسک شما را پاک خواهد کرد.> در انتهای ایمیل هم آمده بود که <این ایمیل را برای تمام دوستان خود بفرستید. ممکن است خیلی به درد آن‌ها بخورد.>

شوخی Good Times و نسخه‌های تغییر یافته آن، اولین بار در نوامبر 1994 دیده شد و پس از آن سال‌ها دست به دست چرخید تا نسبت به خطری هشدار دهد که اصلاً وجود ندارد. اواسط دهه 1990 بود که به نظر می‌رسید ایمیل‌ها یکی در میان، هشدارهای غلطی هستند که دوستان برای یکدیگر می‌فرستند و بدین ترتیب، مزاحمتی که هشدار ویروس‌ها ایجاد کرده بود، از مزاحمت خود ویروس‌ها بیشتر شد.

در راستای بی‌اعتبار کردن شوخی‌های ویروسی، شوخی ایمیلی دیگری به نام Bad Times ساخته شد که در واقع نقیض Good Times بود. در این شوخی ذکر شده بود که ویروسی به نام Bad Times به وجود آمده که هر اطلاعاتی تا شعاع نیم متری کامپیوتر شما را از بین می‌برد، تمام نوشیدنی‌های شما را می‌خورد، در توالت را باز می‌گذارد؛ یعنی چیزی که هیچ کس باور نمی‌کند و در واقع این شوخی‌ها را به مضحکه می‌کشاند. اما ظاهراً باز هم یک عده از کاربران هنوز متوجه موضوع نشده‌اند و این ایمیل‌ها را برای دوستان خود می‌فرستند.

حتی یک کاربر نسبتاً ناوارد کامپیوتر هم به ایستگاه‌های اینترنتی چون AOL ،CompuServe ،MSN و Genieدسترسی داشت، که سرویس‌های ایمیل و دانلود هر کدام، خطرات و پیشامدهای خاص خود را داشتند. هیچ یک از این سرویس‌ها در ابتدا معیاری جهت بررسی ویروس یا اسکن فایل نداشتند و در نتیجه دانلود کردن نرم‌افزار از آن‌ها خطرآفرین بود.

در حدود سال 1995 ویروس‌های ماکرو ظهور کردند که از قابلیت‌های برنامه‌نویسی نهفته در نرم‌افزارهای گوناگونی چون Lotus 1-2-3 و Microsoft Word بهره می‌گرفتند. یکی از شایع‌ترین ویروس‌های ماکرو در آن زمان ویروس سادهConcept بود. این ویروس، تمام ماکروهای تعریف شده در فایل را حذف و بعضی از منوهای Word را غیرفعال می‌کرد و غیر از این، آسیب دیگری نمی‌رساند. ویروس Concept در فاصله سال‌های 1995 تا 1997 بسیار شایع بود.

بدتر این که بسیاری از ویروس‌های جدید با بهره گرفتن از قابلیت‌های ایمیل و SMTP در سیستم‌های ویندوزی، فایل‌های آلوده را به صورت انبوه برای افرادی می‌فرستادند که آدرس آن‌ها در برنامه‌های رایجی چون Microsoft Outlook فهرست شده بود.

اواخر دهه 1999 بود که جهان کامپیوتر هدیه قرن را گرفت؛ Melissa ترکیبی از ویروس ماکرو و کرم. یکی از آسیب‌های این ویروس این بود که نقل قول‌هایی را از مجموعه کارتونی تلویزیونی <خانواده سیمپسون> در اسناد Word درج می‌کرد. اما آنچه واقعاً مخرب بود، نحوه انتشار ویروس بود. Melissa سند آلوده شده را به صورت یک فایل ضمیمه برای پنجاه نفر از افراد موجود در دفترچه آدرس‌های آوت‌لوک ایمیل می‌کرد.

شیوع این ویروس از تمام ویروس‌های دیگر تا آن زمان سریع‌تر رخ داد و در حدود یک میلیون کامپیوتر را آلوده کرد. جامعه ضدویروس‌ها در وهله اول آمادگی مقابله با چنین تهدید سریع‌الرشدی را نداشت، اما خیلی زود راه‌حل‌هایی را برای آن پیدا کرد. Melissa در واقع یک زنگ خطر بود.

در دهه حاضر، شاهد ظهور کرم‌های پیشرفته و سریعی بوده‌ایم که I LOVE YOU (سال 2000)، Nimda (سال 2001)، Code Red (سال 2001)، MyDoom (سال 2004)، و Sasser (سال 2004) چند مورد از آن‌ها هستند.

یکی از کرم‌هایی که ظهور آن نهایتاً به نفع کاربران تمام شد، SQL Slammer (معروف به Sapphire) بود که در سال 2003 شایع شد. این کرم، با یافتن حفره‌های امنیتی در کامپیوترهایی که از SQL Server یا
SQL Server Desktop Engine استفاده می‌کردند، تعداد عظیمی از کامپیوترها را در مدتی بسیار کوتاه آلوده کرد (75 هزار کامپیوتر در عرض ده دقیقه) و هزاران کامپیوتر را در سراسر اینترنت از کار انداخت یا کند کرد. به گزارش مایکروسافت، گسترش این کرم باعث شد که کاربران بیشتری اهمیت بروز نگهداشتن سیستم‌ها را درک کنند.

گناهکار اصلی: هرزنامه‌ها

امروزه بیشتر تخلفات از وب‌سایت‌های کلاهبردار و سرویس‌های اشتراک فایل سر می‌زنند، اما اکثر بدافزارها هنوز هم از طریق ایمیل منتشر می‌شوند. ایمیل‌هایی که بدون تقاضای کاربر وارد صندوق پستی وی می‌شوند. به این ایمیل‌ها <هرزنامه> می‌گویند. کاربران شرکت‌ها به خاطر تمهیداتی که بخش IT شرکت اندیشیده است، معمولاً از شر این هرزنامه‌ها در امانند، اما کاربران خانگی باید از نرم‌افزارهای ضدهرزنامه استفاده کنند. با این وجود، هیچ نرم‌افزاری نیست که بتواند تمام هرزنامه‌ها را فیلتر کند و باید خود کاربر هوشیاری به خرج دهد. بهترین راه همان چیزی است که مادر گفته است: <از غریبه‌ها چیزی نگیر.>

اما رقابت میان ویروس‌سازان و ویروس‌ستیزان ادامه پیدا کرد. هر چه ویروس‌ها پیچیده‌تر، مجهزتر و نهان‌تر می‌شدند، ویروس‌یاب‌های پیشرفته‌تر بیشتری به مقابله با آن‌ها برمی‌خاستند. با این حال، تمام ویروس‌ها را نمی‌توان از برنامه آلوده شده زدود، و گاهی فقط نصب مجدد برنامه یا حتی سیستم عامل باعث از بین رفتن ویروس می‌شود.

امروزه، فقط ویروس و کرم نیستند که سیستم‌های کامپیوتری را تهدید می‌کنند، بلکه تهدیدات دیگری هم وجود دارند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

‌● Trojan: برنامه‌هایی که ظاهراً قانونی فعالیت می‌کنند، اما در عمل به خرابکاری می‌پردازند؛ مثلاً راه را برای دسترسی یک کاربر از راه دور باز می‌کنند. این بدافزار نامش را از افسانه یونانی اسب تروا گرفته است.

● Bot: برنامه‌های کوچکی در کامپیوترهای آلوده به تروجان که با نفوذگر (کسی که تروجان را فرستاده) ارتباط برقرار می‌کنند و به وی گزارش می‌دهند. این برنامه‌ها غالباً به جست‌وجوی آسیب‌پذیری‌های سایر کامپیوترهای موجود در شبکه می‌پردازند. شبکه‌ای عظیم از کامپیوترهایی که به Bot آلوده شده‌اند، botnet نامیده می‌شود. مالکان این کامپیوترهای اشغال شده (که به زامبی نیز موسومند) غالباً خبر ندارند که کامپیوترشان به دست کاربری دیگر از راه دور کنترل می‌شود و مورد سوء استفاده قرار می‌گیرد.

‌● DDoS: (سرنام عبارت Distributed Denial of Service): حملاتی که از سوی هزاران کامپیوتر (غالباً در یک botnet)به یک کامپیوتر مشخص یا دامنه به طور همزمان صورت می‌گیرد تا آن را از پا در بیاورند. به عنوان مثال، دامنهMicrosoft.com پیوسته آماج حملات DDoS قرار می‌گیرد.

● Spyware: نرم‌افزاری که به طریقی، جاسوسی کاربر را می‌کند؛ مثلاً عادت‌های گشت‌زنی وی را در وب گیر می‌آورد یا هر کلیدی را که کاربر روی صفحه کلید حرکت می‌دهد (مثلاً هنگام زدن رمزعبور) برای خود ثبت می‌کند.

● Rootkit: جاسوس‌افزار یا هر بدافزار دیگری که به محض اجرا سعی می‌کند با اختیارات administrator به کامپیوتر دسترسی پیدا کند. در سیستم‌های یونیکسی، چنین اختیاراتی را فقط به کاربری به نام root می‌دهند.

● دانلودهای مخرب: دانلودهای ظاهراً بی‌خطری که به محض اجرا به نوعی بدافزار تبدیل می‌شوند. برخلاف تروجان‌ها که معمولاً مدتی بی‌خبر از کاربر پشت یک برنامه به فعالیت‌های خود مشغولند، دانلودهای مخرب معمولاً نیت مخرب خود را به عمل می‌رسانند؛ مثلاً چیزی را دانلود کرده‌اید که وانمود می‌کرده است به جست‌وجوی ویروس در کامپیوترتان می‌پردازد، اما بلافاصله هارددیسکتان را فرمت می‌کند.

● دانلودهای تحمیلی: جاسوس‌افزار یا هر بدافزار دیگری که برای نصب در کامپیوتر نیازی به اجازه کاربر ندارد. به عبارت دیگر، هر کس ممکن است با سر زدن به برخی سایت‌های وب، بدون این که خودش بداند چنین برنامه‌هایی را در سیستم خود نصب کرده باشد.

‌● Phishing: حقه‌هایی برای ربودن اطلاعات خصوصی کاربران. مثلاً ایمیلی برای کاربر میآید که ظاهری کاملاً رسمی و محترمانه دارد و از او می‌خواهد به سایتی برود که آن هم ظاهراً رسمی است، اما واقعاً جعلی است و کاربر با وارد کردن رمز عبور یا شماره کارت اعتباری، اطلاعات محرمانه خود را به جاعل سایت می‌دهد.

البته این فهرست پایانی ندارد. مسئله این است که منبع تمام این <پلیدافزارها> خلافکاران سازمان‌یافته‌ای هستند که روی ویروس‌نویسان را سفید کرده‌اند! هر چه باشد، ویروس‌نویسی در زمان خود پایبند اخلاقیاتی بود و کسی که ویروس می‌نوشت، صرفاً می‌خواست دانش و خبرگی خود را به رخ بکشد. اما حالا همه چیز ختم می‌شود به تخریب سیستم، دزدی پول و اطلاعات، و حتی زورگیری.

چهارشنبه 30 خرداد ماه سال 1386

گذری بر سیستم‌های خبره‌ (Expert Systems)

اشاره :
<استدلال> در میان اهل فن و صاحبان اندیشه تعاریف و تفاسیر متنوعی دارد. در نگاهی کلی، استفاده از دلیل و برهان برای رسیدن به یک نتیجه از فرضیاتی منطقی با استفاده از روش‌های معین، تعریفی از استدلال تلقی می‌شود؛ تعریفی که البته با دیدگاه‌های فلسفی و گاه ایده‌آل‌گرایانه از استدلال تفاوت دارد. با این حال موضوع مهم و اساسی در اینجا بحث در چیستی و چرایی این دیدگاه‌ها نیست، بلکه در مورد نحوه طراحی سیستم‌های با قدرت استدلال، با هر تعریفی، برای رسیدن به مجموعه‌ای از تصمیمات منطقی‌ ‌ با استفاده از مفروضات یا به طور دقیق‌تر دانشی است که در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد. سیستم‌هایی خبره (expert systems) اساسا برای چنین هدفی طراحی می‌شوند. در حقیقت به واسطه الگوبرداری این سیستم‌ها از نظام منطق و استدلال انسان و نیز یکسان بودن منابع دانش مورد استفاده آن‌ها، حاصل کار یک سیستم خبره می‌تواند تصمیماتی باشد که درحوزه‌ها و عرصه‌های مختلف قابل استفاده، مورد اطمینان و تاثیرگذار هستند. بسیاری بر این باورند که سیستم‌های خبره بیشترین پیشرفت را در هوش مصنوعی به وجود آورده‌اند. آن‌چه درادامه می‌خوانید نگاهی کوتاه به تعاریف و سازوکار سیستم‌های خبره و گذری بر مزایا و محدودیت‌های به کارگیری این سیستم‌ها در علوم و فنون مختلف است. طبیعتاً مباحث کاربردی‌تر و عملی‌تر درباره سیستم‌های خبره و بحث درباره نحوه توسعه و پیاده‌سازی آن‌ها، نیازمند مقالات جداگانه‌ای است که در آینده به آن‌ها خواهیم پرداخت.

سیستم خبره چیست؟
در یک تعریف کلی می‌توان گفت سیستم‌های خبره، برنامه‌های کامپیوتری‌ای هستند که نحوه تفکر یک متخصص در یک زمینه خاص را شبیه‌سازی می‌کنند. در واقع این نرم‌افزارها، الگوهای منطقی‌ای را که یک متخصص بر اساس آن‌ها تصمیم‌گیری می‌کند، شناسایی می‌نمایند و سپس بر اساس آن الگوها، مانند انسان‌ها تصمیم‌گیری می‌کنند.

یکی از اهداف هوش مصنوعی، فهم هوش انسانی با شبیه‌سازی آن توسط برنامه‌های کامپیوتری است. البته بدیهی است که "هوش‌"‌ را می‌توان به بسیاری از مهارت‌های مبتنی بر فهم، از جمله توانایی تصمیم‌گیری، یادگیری و فهم زبان تعمیم داد و از این‌رو واژه‌ای کلی محسوب می‌شود.

بیشتر دستاوردهای هوش مصنوعی در زمینه تصمیم‌گیری و حل مسئله بوده است که اصلی‌ترین موضوع سیستم‌های خبره را شامل می‌شوند. به آن نوع از برنامه‌های هوش مصنوعی که به سطحی از خبرگی می‌رسند که می‌توانند به جای یک متخصص در یک زمینه خاص تصمیم‌گیری کنند، expert systems یا سیستم‌های خبره گفته می‌شود. این سیستم‌ها برنامه‌هایی هستند که پایگاه دانش آن‌ها انباشته از اطلاعاتی است که انسان‌ها هنگام تصمیم‌گیری درباره یک موضوع خاص، براساس آن‌ها تصمیم می‌گیرند. روی این موضوع باید تأکید کرد که هیچ‌یک از سیستم‌های خبره‌ای که تا‌کنون طراحی و برنامه‌نویسی شده‌اند، همه‌منظوره نبوده‌اند و تنها در یک زمینه محدود قادر به شبیه‌سازی فرآیند تصمیم‌گیری انسان هستند.

به محدوده اطلاعاتی از الگوهای خبرگی انسان که به یک سیستم خبره منتقل می‌شود، task domain گفته می‌شود. این محدوده، سطح خبرگی یک سیستم خبره را مشخص می‌کند و نشان می‌دهد ‌که آن سیستم خبره برای چه کارهایی طراحی شده است. سیستم خبره با این task ها یا وظایف می‌تواند کارهایی چون برنامه‌ریزی، زمانبندی، و طراحی را در یک حیطه تعریف شده انجام دهد.

به روند ساخت یک سیستم خبره، knowledge engineering یا مهندسی دانش گفته می‌شود. یک مهندس دانش باید اطمینان حاصل کند که سیستم خبره طراحی شده، تمام دانش مورد نیاز برای حل یک مسئله را دارد. طبیعتاً در غیراین‌صورت، تصمیم‌های سیستم خبره قابل اطمینان نخواهند بود.

ساختار یک سیستم خبره‌
هر سیستم خبره از دو بخش مجزا ساخته شده است: پایگاه دانش و موتور تصمیم‌گیری.
پایگاه دانش یک سیستم خبره از هر دو نوع دانش مبتنی بر حقایق ‌(factual) و نیز دانش غیرقطعی (heuristic) استفاده می‌کند. Factual knowledge، دانش حقیقی یا قطعی نوعی از دانش است که می‌توان آن را در حیطه‌های مختلف به اشتراک گذاشت و تعمیم داد؛ چراکه درستی آن قطعی است.

در سوی دیگر، Heuristic knowledge قرار دارد که غیرقطعی‌تر و بیشتر مبتنی بر برداشت‌های شخصی است. هرچه حدس‌ها یا دانش هیورستیک یک سیستم خبره بهتر باشد، سطح خبرگی آن بیشتر خواهد بود و در شرایط ویژه، تصمیمات بهتری اتخاذ خواهد کرد.

دانش مبتنی بر ساختار Heuristic در سیستم‌های خبره اهمیت زیادی دارد این نوع دانش می‌تواند به تسریع فرآیند حل یک مسئله کمک کند.

البته یک مشکل عمده در ارتباط با به کارگیری دانشHeuristic آن است که نمی‌توان در حل همه مسائل از این نوع دانش استفاده کرد. به عنوان نمونه، نمودار (شکل 1) به خوبی نشان می‌دهد که جلوگیری از حمل سموم خطرناک از طریق خطوط هوایی با استفاده از روش Heuristic امکانپذیر نیست.

شکل 1

اطلاعات این بخش از سیستم خبره از طریق مصاحبه با افراد متخصص در این زمینه تامین می‌شود. مهندس دانش یا مصاحبه‌کننده، پس از سازمان‌دهی اطلاعات جمع‌آوری‌شده از متخصصان یا مصاحبه شوندگان، آ‌ن‌ها را به قوانین قابل فهم برای کامپیوتر به صورت (if-then) موسوم به قوانین ساخت (production rules) تبدیل می‌کند.

موتور تصمیم‌گیری سیستم خبره را قادر می‌کند با استفاده از قوانین پایگاه دانش، پروسه تصمیم‌گیری را انجام دهد. برای نمونه، اگر پایگاه دانش قوانینی به صورت زیر داشته باشد:

●دفتر ماهنامه شبکه در تهران قرار دارد.

●تهران در ایران قرار دارد.

سیستم خبره می‌تواند به قانون زیر برسد:

●‌ دفتر ماهنامه شبکه در ایران قرار دارد.

استفاده از منطق فازی
موضوع مهم دیگر در ارتباط با سیستم‌های خبره، پیوند و ارتباط آن با دیگر شاخه‌های هوش مصنوعی است. به بیان روشن‌تر، برخی از سیستم‌های خبره از Fuzzy Logic یا منطق فازی استفاده می‌کنند. در منطق غیرفازی تنها دو ارزش درست (true) یا نادرست (false) وجود دارد. چنین منطقی نمی‌تواند چندان کامل باشد؛ چراکه فهم و پروسه تصمیم‌گیری انسان‌ها در بسیاری از موارد، کاملا قطعی نیست و بسته به زمان و مکان آن، تا حدودی درست یا تا حدودی نادرست است. در خلال سال‌های 1920 و 1930، Jan Lukasiewicz فیلسوف لهستانی منطقی را مطرح کرد که در آن ارزش یک قانون می‌تواند بیشتر از دو مقدار 0 و 1 یا درست و نادرست باشد. سپس پروفسور لطفی‌زاده نشان داد که منطق Lukasiewicz را می‌توان به صورت "درجه درستی" مطرح کرد. یعنی به جای این‌که بگوییم: "این منطق درست است یا نادرست؟" بگوییم: "این منطق چقدر درست یا چقدر نادرست است؟"

از منطق فازی در مواردی استفاده می‌شود که با مفاهیم مبهمی چون "سنگینی"، "سرما"، "ارتفاع" و از این قبیل مواجه شویم. این پرسش را در نظر بگیرید : "وزن یک شیء 500 کیلوگرم است، آیا این شیء سنگین است؟" چنین سوالی یک سوال مبهم محسوب می‌شود؛ چراکه این سوال مطرح می‌شود که "از چه نظر سنگین؟" اگر برای حمل توسط یک انسان بگوییم، بله سنگین است. اگر برای حمل توسط یک اتومبیل مطرح شود، کمی سنگین است، ولی اگر برای حمل توسط یک هواپیما مطرح شود سنگین نیست.

در اینجاست که با استفاده از منطق فازی می‌توان یک درجه درستی برای چنین پرسشی در نظر گرفت و بسته به شرایط گفت که این شیء کمی سنگین است. یعنی در چنین مواردی گفتن این‌که این شیء سنگین نیست
(false) یا سنگین است (true) پاسخ دقیقی نیست.

مزایا و محدودیت‌های سیستم‌های خبره
دستاورد سیستم‌های خبره را می‌توان صرفه‌جویی در هزینه‌ها و نیز تصمیم‌گیری‌های بهتر و دقیق‌تر و بسیاری موارد تخصصی‌تر دیگر عنوان کرد. استفاده از سیستم‌های خبره برای شرکت‌ها می‌تواند صرفه‌جویی به همراه داشته باشد.

در زمینه تصمیم‌گیری نیز گاهی می‌توان در شرایط پیچیده، با بهره‌گیری از چنین سیستم‌هایی تصمیم‌های بهتری اتخاذ کرد و جنبه‌های پیچیده‌ای را در مدت زمان بسیار کمی مورد بررسی قرار داد که تحلیل آنها به روزها زمان نیاز دارد.

از سوی دیگر، به‌کارگیری سیستم‌های خبره محدودیت‌های خاصی دارد. به عنوان نمونه، این سیستم‌ها نسبت به آنچه انجام می‌دهند، هیچ <حسی> ندارند. چنین سیستم‌هایی نمی‌توانند خبرگی خود را به گستره‌های وسیع‌تری تعمیم دهند؛ چراکه تنها برای یک منظور خاص طراحی شده‌اند و پایگاه دانش آن‌ها از دانش متخصصان آن حوزه نشات گرفته و از این‌رو محدود است.

چنین سیستم‌هایی از آنجا که توسط دانش متخصصان تغذیه اطلاعاتی شده‌اند، در صورت بروز برخی موارد پیش‌بینی نشده، نمی‌توانند شرایط جدید را به درستی تجزیه و تحلیل نمایند.

کاربرد سیستم‌های خبره‌
از سیستم‌های خبره در بسیاری از حیطه‌ها از جمله برنامه‌ریزی‌های تجاری، سیستم‌های امنیتی، اکتشافات نفت و معادن، مهندسی ژنتیک، طراحی و ساخت اتومبیل، طراحی لنز دوربین و زمانبندی برنامه پروازهای خطوط هوایی استفاده می‌شود. دو نمونه از کاربردهای این سیستم‌ها در ادامه توضیح داده‌شده‌اند.

●‌ طراحی و زمانبندی‌
سیستم‌هایی که در این زمینه مورد استفاده قرار می‌گیرند، چندین هدف پیچیده و تعاملی را مورد بررسی قرار می‌دهند تا جوانب کار را روشن کنند و به اهداف مورد نظر دست یابند یا بهترین گزینه را پیشنهاد دهند. بهترین مثال از این مورد، زمانبندی پروازهای خطوط هوایی، کارمندان و گیت‌های یک شرکت حمل و نقل هوایی است.

‌●تصمیم‌گیری‌های مالی‌
صنعت خدمات مالی یکی از بزرگ‌ترین کاربران سیستم‌های خبره است. نرم‌افزارهای پیشنهاددهنده نوعی از سیستم‌های خبره هستند که به عنوان مشاور بانکداران عمل می‌کنند. برای نمونه، با بررسی شرایط یک شرکت متقاضی وام از یک بانک تعیین می‌کند که آیا پرداخت این وام به شرکت برای بانک مورد نظر صرفه اقتصادی دارد یا نه. همچنین شرکت‌های بیمه برای بررسی میزان خطرپذیری و هزینه‌های موارد مختلف، از این سیستم‌ها استفاده می‌کنند.

چند سیستم خبره مشهور
از نخستین سیستم‌های خبره می‌توان به Dendral اشاره کرد که در سال 1965 توسط Edward Feigenbaum وJoshun Lederberg پژوهشگران هوش مصنوعی در دانشگاه استنفورد ساخته شد.

وظیفه این برنامه کامپیوتری، تحلیل‌های شیمیایی بود. ماده مورد آزمایش می‌توانست ترکیبی پیچیده از کربن، هیدروژن و نیتروژن باشد. Dendarl می‌توانست با بررسی آرایش و اطلاعات مربوط به یک ماده، ساختار مولکولی آن را شبیه‌سازی کند. کارکرد این نرم‌افزار چنان خوب بود که می‌توانست با یک متخصص رقابت کند.

از دیگر سیستم‌های خبره مشهور می‌توان به MYCIN اشاره کرد که در سال 1972 در استنفورد طراحی شد. MYCIN برنامه‌ای بود که کار آن تشخیص عفونت‌های خونی با بررسی اطلاعات به دست آمده از شرایط جسمی بیمار و نیز نتیجه آزمایش‌های او بود.

برنامه به گونه‌ای طراحی شده بود که در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر، با پرسش‌هایی آن‌ها را درخواست می‌کرد تا تصمیم‌گیری بهتری انجام دهد؛ پرسش‌هایی چون "آیا بیمار اخیرا دچار سوختگی شده است؟" (برای تشخیص این‌که آیا عفونت خونی از سوختگی نشات گرفته یا نه. MYCIN ( گاه می‌توانست نتایج آزمایش را نیز از پیش حدس بزند.

سیستم خبره دیگر در این زمینه Centaur بود که کار آن بررسی آزمایش‌های تنفسی و تشخیص بیماری‌های ریوی بود.

یکی از پیشروان توسعه و کاربرد سیستم‌های خبره، سازمان‌های فضایی هستند که برای مشاوره و نیز بررسی شرایط پیچیده و صرفه‌جویی در زمان و هزینه چنین تحلیل‌هایی به این سیستم‌ها روی آورده‌اند.

Marshall Space Flight Center) MSFC) یکی از مراکز وابسته به سازمان فضایی ناسا از سال 1994 در زمینه توسعه نرم‌افزارهای هوشمند کار می‌کند که هدف آن تخمین کمّ و کیف تجهیزات و لوازم مورد نیاز برای حمل به فضا است.

این برنامه‌های کامپیوتری با پیشنهاد راهکارهایی در این زمینه از بار کاری کارمندان بخش‌هایی چون ISS (ایستگاه فضایی بین المللی) می‌کاهند و به گونه‌ای طراحی شده‌اند که مدیریت‌پذیرند و بسته به شرایط مختلف، قابل تعریف هستند.

مرکز فضایی MSFC، توسط فناوری ویژه خود موسوم به 2G به ایجاد برنامه‌های ویژه کنترل هوشمندانه و سیستم‌های مانیتورینگ خطایاب می‌پردازد. این فناوری را می‌توان هم در سیستم‌های لینوکسی و هم در سیستم‌های سرور مبتنی بر ویندوز مورد استفاده قرار داد.

آنچه در نهایت می‌توان گفت آن است که یکی از مزیت‌های سیستم‌های خبره این است که می‌توانند در کنار متخصصان انسانی مورد استفاده قرار بگیرند که ماحصل آن تصمیمی مبتنی بر تخصص انسانی و دقت ماشینی است. این فناوری از دید تجاری نیز برای توسعه‌دهندگان آن سودآور است.

هم‌اکنون شرکت‌های بسیاری به فروش سیستم‌های خبره و پشتیبانی از مشتریان محصولات خود می‌پردازند. درآمد یک شرکت کوچک فعال در زمینه فروش چنین محصولاتی می‌تواند سالانه بالغ بر پنج تا بیست میلیون دلار باشد. بازار فروش و پشتیبانی سیستم‌های خبره در سراسر جهان نیز سالانه به صدها میلیون دلار می‌رسد.

یکشنبه 27 خرداد ماه سال 1386

مخرب‌ترین ویروس‌های تاریخ‌


اشاره : در نیمه اول دهه 1980 میلادی ویروس‌ها غالباً در آزمایشگاه‌ها وجود داشتند و به شدت تحت کنترل محققان بودند و بدین ترتیب راهی برای نفوذ به دنیای خارج نمی‌یافتند. اما در اوایل سال 1986 میلادی اولین ویروس رایانه‌های شخصی یا به تعبیری نرم‌افزاری که خود را همانندسازی می‌کرد، تحت نام Brain کشف شد. این ویروس از طریق فلاپی‌دیسک‌های 25/5 اینچی انتشار می‌یافت. البته در قیاس با ویروس‌های امروزی بسیار ضعیف عمل می‌کرد، اما به هر ترتیب نقطه عطف ورود ویروس‌ها به دنیای بیرون و سرآغاز ظهور ویروس‌ها، کرم‌ها و بدافزارهایی شد که امروزه با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کنیم. آنچه در ادامه می‌خوانید، تاریخچه انتشار مخرب‌ترین ویروس‌ها تاکنون است.
منبع‌: اینفورمیشن‌ویک‌ CIH مبدا انتشار این ویروس کشور تایوان بود. این ویروس در ماه ژوئیه سال 1998 انتشار یافت و توانست به حجم عظیمی از داده‌های رایانه‌های شخصی آسیب برساند و خسارتی بین بیست تا هشتاد میلیون‌دلار را در سراسر دنیا به بار آورد. این ویروس فایل‌های اجرایی سیستم‌عامل‌های ویندوز 95، 98 و ME را آلوده می‌کرد و تا زمانی‌که سیستم در حال کارکردن بود، در حافظه به منظور تخریب بیشتر باقی می‌ماند. چیزی که این ویروس را بسیار خطرناک می‌کرد، نوشتن داده‌هایی بلافاصله پس از فعال شدنش روی هارددیسک بود که سبب می‌شد سیستم به کلی از کار باز ایستد. از طرفی، این ویروس قادر بود اطلاعات بایوس را رونویسی کند و مانع راه‌اندازی سیستم شود. از آن‌جایی که این ویروس فایل‌های اجرایی را آلوده می‌ساخت، توانست به سرعت توسط ناشران نرم‌افزار پخش شود. تا جایی که عرضه یکی از بازی‌های ساخت شرکت معروف Activision با نام Sin، آلوده به این ویروس بود. ویروس CIH با نام چرنوبیل نیز شناخته می‌شود. دلیل آن انتشار همزمان آن با سالگرد واقعه انفجار نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل است. این ویروس قادر به آلوده‌سازی سیستم‌عامل‌های ویندوز 2000، NT و XP نیست و بدین ترتیب این روزها تهدیدی جدی به حساب نمیآید. Melisa در روز جمعه 26 مارس سال 1999 خبر انتشار ویروس W97/Melisa تیتر اول بسیاری از روزنامه‌ها در سراسر جهان بود. این ویروس که یک ماکرو در نرم‌افزار 97word بود، توانست حدود پانزده تا بیست درصد کل رایانه‌های دنیا را آلوده سازد و خسارتی در حدود سیصد تا ششصد میلیون دلار را به بار آورد. این ویروس به قدری سریع انتشار می‌یافت که شرکت‌هایی نظیر اینتل و مایکروسافت که از نرم‌افزار آوت‌لوک استفاده می‌کردند، مجبور شدند استفاده از آن را تا مدتی کنار بگذارند. عملکرد این ویروس بدین ترتیب بود که پس از آلوده کردن قربانی توسط برنامه آوت لوک، خود را برای پنجاه آدرس موجود در فهرست تماس رایانه آلوده شده ارسال می‌کرد. پیغام ارسالی توسط این ویروس حاوی عبارت <سند درخواستی شما هم اکنون در اختیار شماست... آن را به کسی دیگر نشان ندهید> و یک ضمیمه با فرمت فایل برنامه ورد بود. به محض بازکردن سند ورد از جانب گیرنده ایمیل آلوده، ویروس مذکور فرصت می‌یافت خود را تکثیر نماید و روند آلوده‌سازی را پیگیری کند. تأثیر نامطلوب این ویروس آن بود که در ابتدای اسناد با فرمت برنامه ورد عباراتی از برنامه تلویزیونی خانواده سیمپسون را درج می‌کرد. I LOVE YOU این ویروس یک اسکریپت نوشته شده در محیط ویژوال بیسیک است که دستمایه خلاقانه آن، وعده دوستی است. و با نام‌های دیگر LoveLetter و LoveBug نیز شناخته می‌شود. این ویروس در ابتدا در تاریخ سوم ماه می سال 2000 در کشور هنگ کنگ کشف شد و از طریق ایمیل با موضوع انتشار یافت که ضمیمه آن یک فایل با نام Love-Letter-For-You-.TXT.vbs بود. به محض این‌که این فایل توسط قربانی باز می‌شد، خود را به تمام آدرس‌های موجود در فهرست تماس برنامه آوت لوک ارسال می کرد. همچنین فایل‌های موسیقی، تصویری و ... را با یک نسخه از خود رونویسی می‌کرد. بدتر از آن این‌که، این ویروس اقدام به ربودن شناسه‌ها و کلمات عبور می‌کرد و آن‌ها را برای نویسنده خود ارسال می‌نمود. در نهایت این ویروس با انتشار خود باعث شد خسارتی در حدود ده تا پانزده میلیارددلار به بار آید. نکته جالب در مورد این ویروس آن است که نویسنده آن به دلیل این‌که مقیم کشور فیلیپین بود و با توجه به این‌که در آن زمان قوانینی برای مقابله با چنین اعمالی وضع نشده بود، بازداشت نشد. CODE RED این ویروس در طبقه‌بندی ویروس‌ها در زمره کرم‌ها قرار می‌گیرد؛ ویروس‌هایی که از طریق شبکه اینترنت منتشر می‌شوند. ویروس مذکور در تاریخ سیزدهم جولای سال 2001 میلادی انتشار یافت و یک حفره امنیتی نرم‌افزار IIS مایکروسافت را هدف قرار داده بود که بعداً مایکروسافت در اواسط ماه ژوئیه همان سال وصله ترمیمی آن را عرضه کرد. این ویروس با نام Bady نیز معروف است که برای رساندن حداکثر مقدار خسارت طراحی شده است. بلافاصله پس از این‌که سرور میزبان سایت‌ها با این ویروس آلوده شود، در سایت‌های میزبانی‌شده پیغام http://www.worm.com !hacked> مشاهده می‌شود. این ویروس پس از آلوده کردن سرور جاری، به دنبال آلوده‌کردن سایر سرورها به کار خود ادامه می‌دهد و این روند تا بیست روز ادامه می‌یابد و پس از آن حملات از نوع DoS علیه تعدادی آدرس IP از پیش تعیین‌شده شروع می‌شود که سرورهای کاخ سفید از آن جمله بودند. در کمتر از یک هفته این ویروس توانست سیصد هزار سرور را آلوده سازد و رقمی در حدود 6/2 میلیارد دلار خسارت را بر جای بگذارد. SQL SLAMER این کرم اولین بار در 25 ژانویه سال 2003 انتشار یافت. اثر تخریبی قابل توجه آن، افزایش بار ترافیک اینترنتی بود. این کرم با نام Sapphire نیز شناخته می‌شود و تنها در یک بسته 376 بایتی خلاصه می‌شود. این کرم با تولید آدرس‌های IP تصادفی، خود را به آن‌ها ارسال می‌کند. چنانچه رایانه قربانی دارای نسخه رفع عیب شده نباشد، به محض آلوده شدن توسط این کرم، امکان انتشار کرم به سایر آدرس‌های تصادفی را فراهم می‌سازد. این ویروس توانست رکورد آلوده‌سازی 75هزار رایانه در دقیقه را بر جای گذارد. این ویروس با بالا بردن ترافیک مسیریاب‌ها عملاً آن‌ها را از کار می‌انداخت و سبب می‌شد ترافیک سایر مسیریاب‌ها بالا‌رود و آن‌ها نیز دچار مشکل شوند. به دلیل این‌که این ویروس در روز تعطیل آخر هفته یعنی یکشنبه انتشار یافت، نتوانست خسارات مالی چندانی به بار آورد. با این حال توانست پانصد هزار سرور را در سراسر دنیا از کار بیندازد و ارتباطات آنلا‌ین کشور کره جنوبی را تا دوازده ساعت مختل کند. Blaster تابستان سال 2003 مصادف با انتشار دو کرم Blaster و Sobig بود. این واقعه روزهای سختی را در پی داشت و در خاطره‌ها ثبت شد. کرم Blaster که با نام‌های Lovesan و MSBlast نیز شناخته می‌شود، در یازدهم آگوست سال 2003 در عرض دو روز با نهایت میزان انتشار در شبکه‌ها و اینترنت پخش شد و با بهره‌گیری از حفره امنیتی موجود در ویندوزهای 2000 و اکس‌پی در هنگام آلوده‌سازی به کاربران پیغامی مبنی بر خاموش شدن بی‌چون چرای کامپیوتر در چند ثانیه آینده را می‌داد. با کنکاش در فایل اجرایی این ویروس، یعنی MSBLAST.EXE دو عبارت <سن، من عاشق تو هستم> و <بیل گیتس دست از مال اندوزی بردار و به فکر اصلاح نرم‌افزارهای خود باش> کشف شد. این کرم به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده بود که در روز پانزدهم آوریل همان سال حملات از نوع DoS را علیه سایت windowsupdate.com ترتیب دهد. این ویروس سرانجام با آلوده ساختن هزاران رایانه، آمار خسارت بین دو تا ده میلیون دلار را برجای گذاشت. Sobig.F کرم Sobig به هنگام انتشار خود در چندین گونه مختلف همانند Sobig.F که مخرب‌ترین آن‌ها نیز بود، در شبکه‌ها و اینترنت پخش شد. سرعت انتشار ای�